Interview Pascal Smet
cultuur en educatie

“Brede school” als rode draad in de beleidsverklaring van Minister van Onderwijs Pascal Smet

Goed nieuws! Onze nieuwe Minister van Onderwijs Pascal Smet gelooft ook in het belang van degelijke cultuureducatie in ons onderwijs en wil er concreet mee aan de slag gaan. In een exclusief interview voor CANON Cultuurcel licht hij zijn ideeën en plannen uitgebreid toe:
“De combinatie van jeugd en onderwijs is ideaal om werk te maken van de ‘brede school’. Ik ben verantwoordelijk voor de ontwikkeling van kinderen en jongeren, in de schooltijd en in hun vrije tijd. Ik wil dat scholen op lokaal niveau gaan samenwerken met jeugdbewegingen, sportclubs, culturele organisaties, buurtcomité’s, enzovoort om samen te werken aan de ‘brede’ ontwikkeling van kinderen en jongeren. En als ik ‘breed’ zeg, valt uiteraard ook de artistieke en creatieve ontwikkeling daaronder.”

dynamo3, de subsidielijn van CANON Cultuurcel, pleit voor “cultuur in elke klas” maar Minister Smet gaat verder dan dat: “Scholen moeten na de schooluren hun deuren kunnen openstellen voor organisaties en verenigingen, maar evengoed moeten de leerlingen tijdens de schooluren buiten de schoolmuren kunnen leren. Proeven van ‘the real thing’ - m.a.w. een écht atelier in een academie, een écht theater, een échte danszaal, een échte kunstenaar -spreekt immers veel meer aan dan een les muzische vorming krijgen van een leraar die zich niet erg zeker van zijn stuk voelt in een klaslokaal waar de banken en stoelen snelsnel aan de kant zijn geschoven.”
“De uitdaging hierbij is volgens mij om de onderwijswereld en de jeugdsector dichter bij elkaar te brengen. Er heersen nogal wat wederzijdse vooroordelen: in de ogen van sommige onderwijsmensen doen jongeren in het jeugdwerk ‘zomaar wat’, terwijl scholen door de jeugdsector vaak afgeschilderd worden als traditionele, strenge, saaie bastions. Beide ideeën zijn al lang voorbijgestreefd: jongeren leren buiten de school heel wat waardevolle dingen, net zoals de meer actieve, creatieve, zelfstandige vormen van leren ook op school aan bod komen.”

Cultuureducatie voor een betere samenleving
Volgens Minister Smet is de kracht van degelijke cultuureducatie binnen en buiten de school niet te onderschatten in onze huidige multiculturele samenleving. “Cultuureducatie moet de ganse samenleving doordringen en mag geen elitaire aangelegenheid zijn. Elke leerkracht zou aan cultuureducatie moeten doen.”
“Via cultuur en kunst kan de interesse van elk individu voor meer abstracte vakken als wiskunde, talen … opgewekt worden. De leraar wiskunde die een schilderij van Escher of Mondriaan als uitgangspunt neemt, de leraar talen die van een gedicht of een lied vertrekt, een bezoek aan lokaal erfgoed (steenbakkerij, molen, glasblazerij,…) in de les wereldoriëntatie… Verlaat vooral de leslokalen, maak kennis met lokale kunstenaars, ga naar de plaatselijke bibliotheek, het cultuurcentrum in de buurt …
Boeiende, verrassende invalshoeken prikkelen de nieuwsgierigheid en tonen een bredere kijk op de samenleving. Elk individu krijgt zo extra kansen om zijn interesses ruim te ontwikkelen en een brede en open blik op de samenleving in al zijn geuren en kleuren te krijgen.”

“Deze ontwikkeling heeft alle kansen binnen het concept van de “brede school” die in een breed netwerk samenwerkt met plaatselijke organisaties, verenigingen, heemkringen, sportclubs, etc waardoor het louter cognitieve leren overstegen wordt en al de talenten van elke leerling aan bod kunnen komen. De realisatie van een betere samenleving, waaraan het individu ingebed in een gemeenschap, bijdraagt, is de uiteindelijke doelstelling.”

Het deeltijds kunstonderwijs in beweging
In de subsidielijn dynamo3 van CANON cultuurcel is het luik “dynamoOPWEG: gratis met de klas en De Lijn naar cultuurschakels”, nieuw.
Het deeltijds kunstonderwijs (DKO) heeft een unieke kans daarin. Academies kunnen zowel deelnemen aan dynamoOPWEG en naar cultuurschakels gaan, als zelf cultuurschakel worden.

“Dit past zeker in de taak van het DKO”, reageert de minister enthousiast. In het rapport ‘Verdieping-Verbreding’ wordt gezegd dat het DKO twee taken heeft. Enerzijds zorgen voor de artistieke opleiding van mensen die kunstenaar willen worden (vb. jongeren die naar het conservatorium willen) of als liefhebber kunst willen beoefenen (vb. iemand die woord volgt in functie van amateurtoneel), anderzijds het leerplichtonderwijs ondersteunen om kwaliteitsvolle kunst- en cultuureducatie te bieden.”
“Het DKO als cultuurschakel past perfect in die tweede taak. Het DKO heeft trouwens al ervaring met dergelijke samenwerking: er lopen projecten waarbij leerkrachten uit het DKO leerkrachten uit het basisonderwijs helpen om creatieve projecten op poten te zetten.”

Leraren in spe ook onderdompelen in kunst en cultuur
Op de vraag wat de taak van de lerarenopleiding rond kunst- en cultuureducatie is, antwoordt Minister Smet dat het cruciaal is dat leerkrachten in spe tijdens hun opleiding ook goede kunst- en cultuureducatie krijgen. “Het is van groot belang dat de studenten zelf in aanraking komen met een brede cultuurvisie en kunstbeleving, waardoor ze de kans krijgen om te reflecteren over hoe ze het zelf zouden kunnen overbrengen op leerlingen. Daarnaast mogen ze ook leren met wie ze kunnen samenwerken (kunsteducatieve organisaties, cultuurcentra, kunstenaars…), want uiteraard kunnen we niet van elke leraar verwachten dat hij muziek, dans of drama kan geven.”
“Het gaat vooral om het aanleren van een mentaliteit nl. zien hoe kunst en cultuur een plaats kunnen krijgen in elke les en weten met wie kan worden samengewerkt om creatieve projecten te realiseren.”
“En uiteraard moeten alle leraren in spé daarvoor kennis maken met CANON cultuurcel!”
Tot slot: “We zijn volop aan het schrijven aan de beleidsverklaring maar wat zeker is dat ‘brede school’ (i.e. samenwerking, met het DKO, met kunsteducatieve organisaties, met het jeugdwerk…) een belangrijke rode draad wordt.”
Zoals gezegd, goed nieuws dus!

Auteur:

Kristien Druyts